(2) Sebäpleri derňemek:
① Adaty bolmadyk hadysanyň göni sebäbini anyklamak we tassyklamak: Eger sebäp görünýän bolsa, ony barlaň. Eger sebäp görünmeýän bolsa, mümkin bolan sebäpleri göz öňünde tutuň we iň ähtimal bolanyny barlaň. Faktlara esaslanyp, göni sebäbi tassyklaň.
2 Esasy sebäbe alyp barýan sebäp-netije zynjyryny döretmek üçin “Bäş Näme üçin” derňew usulyny ulanmak: Sorag beriň: Göni sebäbi çözmek gaýtalanmagyň öňüni alarmy? Eger ýok bolsa, indiki derejeli sebäbi tapyp bilerinmi? Eger ýok bolsa, indiki derejeli sebäbiň nämedigini şübhelenýärin? Indiki derejeli sebäbiň bardygyny nädip barlap we tassyklap bilerin? Bu derejeli sebäbi çözmek gaýtalanmagyň öňüni alarmy? Eger ýok bolsa, esasy sebäp tapylança “näme üçin” diýip soramagy dowam etdiriň. Gaýtalanmagyň öňüni almak üçin hereket gerek bolan derejede durup, şeýle soraň: Men meseläniň esasy sebäbini tapdymmy? Bu sebäbi çözmek arkaly gaýtalanmagyň öňüni alyp bilerinmi? Bu sebäp mesele bilen faktlara esaslanýan sebäp-netije zynjyry arkaly baglanyşyklymy? Bu zynjyr “şonuň üçin” synagyndan geçdimi? Eger men ýene-de “näme üçin” diýip sorasam, ol başga bir meselä eltýärmi? Bu soraglara jogap bermek üçin “Bäş Näme üçin” derňew usulyny ulanandygyňyzy tassyklaň.
Näme üçin bizde bu mesele bar? Näme üçin mesele müşderä ýetýär? Näme üçin ulgamymyz meseläniň ýüze çykmagyna ýol berýär?
(3) Meseleleri düzetmek, esasy sebäbi çözülýänçä, adatdan daşary ýagdaýlary çözmek üçin wagtlaýyn çäreleri ulanmagy öz içine alýar. Sorag: Wagtlaýyn çäreler hemişelik düzetmek çäreleri ornaşdyrylýança meseläni duruzarmy? Esasy sebäbi çözmek we gaýtalanmagynyň öňüni almak üçin düzetmek çärelerini durmuşa geçirer. Sorag: Düzetmek çäreleri meseläniň ýüze çykmagynyň öňüni alarmy? Netijeleri yzarlaň we barlaň. Sorag: Çözgüt netijelimi? Nädip tassyklap bilerin? Meseleleri çözmek prosesini tamamlanda meseläni çözmek modelini yzarlaýandygyňyzy tassyklamak üçin näme üçin 5 "Näme üçin" seljerme sanawyny ulanmaly.
Ýerleşdirilen wagty: 2023-nji ýylyň 9-njy iýuny
